Korrupsiyaga qarshi kurashish – davr talabi

06/01/2020 - 18:14 1572

Korrupsiyaga qarshi kurashish – davr talabi

Barchamizga ma’lumki, hozirgi zamon milliy va xalqaro huquqida tobora ko‘p qo‘llanilayotgan atamalardan biri bu korrupsiyadir.

Mamlakatimizda mustaqillikning dastlabki kunlaridanoq korrupsiya illatiga qarshi kurashish masalasiga alohida e’tibor qaratib kelinmoqda. Chunki poraxo‘rlik - hokimiyat va boshqaruv asoslarini yemiradigan, uning aholi oldidagi obro‘siga putur yetkazadigan, fuqarolarning qonuniy huquq va manfaatlariga daxl qiladigan havfli jinoiy hodisalardan biridir.

Ma’lumki, korrupsiya har qanday davlat va jamiyatning siyosiy-iqtisodiy rivojlanishiga jiddiy putur yetkazadi, davlatning konstitutsiyaviy asoslarini va qonun ustuvorligini zaiflashtiradi, pirovardida inson huquq va erkinliklarining poymol bo‘lishiga olib keladi.

Korrupsiya fuqaroning davlat vakili bilan ma’muriy munosabatlari ma’no-mohiyatini o‘zgartiradi va jamiyat uchun ham, davlat uchun ham salbiy oqibatlarga sabab bo‘ladi. “Korrupsiya – davlat organlari xodimlari moddiy yoki mulkiy yo‘sinda g‘ayriqonuniy shaxsiy naf ko‘rish maqsadida o‘z xizmat mavqeidan foydalanishida ifodalanadigan ijtimoiy hodisadir. Lekin faqat davlat xizmatchilari korrupsiya faoliyatining sub’ektlari hisoblanadi, chunki korrupsiya munosabatlari yuzaga kelishiga sabab bo‘ladigan qarorlar qabul qilish yoki harakatlar sodir etish uchun hokimiyat vakolatiga faqat ular ega bo‘ladi”.

Umuman olganda, korrupsiya hodisasiga so‘zning keng ma’nosida yondashadigan bo‘lsak, bu shunchaki jinoyat yoki huquqbuzarlik emas, balki ma’naviy buzilish holatidir. Shunday ekan, o‘ylaymizki, mazkur illatga qarshi kurashda nafaqat davlat organlari, balki, jamiyat va umuman barcha fuqarolarimiz mas’uldirlar. Bugungi kunga kelib respublikamizda korrupsiyaga qarshi kurashish va uning oldini olishning mustahkam huquqiy bazasi va aniq tizimi shakllandi.

Bunda korrupsiyaga qarshi kurashish faoliyatining maqsadi va ob’ekti sifatida alohida olingan korrupsioner emas, balki ushbu xatti-harakatlarni amalga oshirishga sharoit yaratib beruvchi holatlarini bartaraf qilish va profilaktik oldini olish choralarida namoyon bo‘lishini anglagan holda harakat qilmog‘imiz lozim bo‘ladi.

Shu maqsadda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 2019 yil 27 maydagi
PF-5729-son Farmoni qabul qilinib, qurilish sohasida “Korrupsiyasiz soha” loyihasini amalga oshirish bo‘yicha  vazifalar ijrosi ta’minlanmoqda. Farmonning 2-ilovasiga asosan “Kapital qurilish sohasida “Korrupsiyasiz soha” loyihasini amalga oshirish yuzasidan chora-tadbirlarning “YO‘L XARITASI”” qabul qilindi. 

Qurilish sohasida shaffoflikni ta’minlash maqsadida “Investitsiya loyihalarini amalga oshirishni nazorat va monitoring qilish”  avtomatlashtirilgan axborot tizimi ishlab chiqilib uni to‘liq joriy etish yuzasidan tegishli hujjat loyihasi ishlab chiqilgan.

Mazkur avtomatlashtirilgan tizim tadbiq etilgandan so‘ng har bir investitsiya loyihasini amalga oshirishda moliyalashtirishni ochish va loyihalarga ajratilgan mablag‘larni o‘zlashtirilishini nazorat qilish jarayonida inson omili yoki shaxsning aralashuvini cheklaydi, shaffof tizim yaratiladi – korrupsiya alomatlari kuzatilmaydi.

Shu bilan birga, moliyalashtirishni ochish muddati avvalgi yillarga nisbatan o‘rtacha 14-20 kunga qisqaradi.

Yuqoridagilarni kelib chiqib, byurokratik va qog‘ozbozlik bilan bog‘liq to‘siqlarni bartaraf etish, qonuniylikni mustahkamlash kabi barcha jarayonlar adolatli va shaffof tarzda bo‘lishiga erishish nazarda tutilgan

Demak, biz korrupsiyaga qarshi kurashda zamonaviy axborot texnologiyalardan keng foydalanishni yo‘lga qo‘yishimiz, inson omilisiz onlayn dasturlarni har bir sohaga joriy qilishimiz va natijada adolatli hamda shaffof tizimni yaratishimiz zarur.

 

A.Allabergenov boshqarma boshig‘i

 (Iqtisodiyot va sanoat vazirligi)