So‘nggi yillarda oziq-ovqat sanoatida olib borilgan islohotlar natijalari va istiqboldagi vazifalar

31/03/2016 - 18:37 6890

Mamlakatimizda oziq-ovqat mustaqilligiga erishish hamda uning xavfsizligini ta'minlash borasida amalga oshirilayotgan islohotlar va istiqbolli rejalar bilan jamoatchilikni kengroq tanishtirish maqsadida, shu yilning 31-mart kuni Iqtisodiyot vazirligida ommaviy axborot vositalari xodimlari uchun matbuot brifingi o‘tkazildi.

Brifingda ta'kidlanganidek, O‘zbekistonda oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish o‘sish sur'ati har yili o‘rtacha 10-15 foizni tashkil etmoqda, ichki bozor ehtiyojlari asosan, o‘zimizda yetishtirilgan mahsulotlar hisobiga qondirilmoqda. Shuningdek, mahsulotning eksport hajmi yildan-yilga ortib bormoqda. Bu borada davlatimiz  tomonidan qator muhim farmon va qarorlar, davlat dasturlari qabul qilinib,  ularning ijrosi izchil ta'minlanmoqda.

So‘nggi yillarda oziq-ovqat sohasini rivojlantirish va diversifikatsiyalash tufayli so‘nggi 5 yillikda xomashyo bazasini kengaytirish va mahsulotlar ishlab chiqarish hajmini oshirish imkonini berdi. Jumladan, meva-sabzavot va uzum mahsulotlari ishlab chiqarish 1,27 baravarga, go‘sht mahsulotlari - 1,24 baravarga, sut mahsulotlari - 1,33 baravarga oshib, yangi mahsulotlar turi 337 tadan 628 taga ko‘paydi. Respublika bo‘yicha oziq-ovqat sohasida jami qiymati 660 mln.dollar miqdoridagi 3266 investitsiya loyihasi amalga oshirildi. Natijada, 28307 ta yangi ish o‘rinlari tashkil etilib, 291 tadan ortiq yangi mahsulot turlari paydo bo‘ldi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 5-martdagi «2016-2020-yillarda oziq-ovqat mahsulotlari xomashyo bazasini, meva-sabzavot va go‘sht-sut mahsulotlarini chuqur qayta ishlashni yanada rivojlantirish, ishlab chiqarish va eksport hajmlarini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi 2505-sonli qarorida qabul qilingan dasturga muvofiq, 2016-2020-yillarda meva-sabzavot uzum va ozuqa ekinlari uchun 220 ming gektar yer maydonlari ajratilishi belgilangan. Buning hisobiga, 2021-yilgacha  qo‘shimcha 797 ming tonna meva, 2,8 mln. tonna sabzavot, 514 ming tonna go‘sht va 3,97 mln tonna  sut mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi oshadi.

Natijada 2016-2020-yillarda qishloq xo‘jaligida oziq-ovqat  xomashyosi ishlab chiqarish o‘rtacha 1,3 baravarga, jumladan meva-sabzavot va uzum - 1,3 baravarga, go‘sht - 1,25 baravarga, sut - 1,4 baravarga ko‘payadi. Shuningdek, 2016-2020-yillarda meva-sabzavot mahsulotlarini qayta ishlash ulushini 17 foizdan 25 foizga, go‘sht va sut mahsulotlarini qayta ishlash darajasini 12 foizdan 23 foizga yetkazish ko‘zda tutilgan.

Oziq-ovqat mahsulotlarini jahon standarti talablari darajasida ishlab chiqarish maqsadida, mazkur dastur doirasida asosan, to‘rtta ustuvor yo‘nalish orqali tadbirlarni amalga oshirishi ko‘zda tutilgan. 

Ularning birinchisi eksport masalasi bo‘lib, meva-sabzavot mahsulotlari eksporti 2020-yilda 2016-yilga nisbatan 2,7 baravarga, qayta ishlangan meva-sabzavot mahsulotlari eksporti hajmini esa 2,3 baravarga oshishi belgilangan.

Ikkinchi yo‘nalish bo‘yicha,  yillik quvvati 60 ming tonnani tashkil etuvchi 15ta zamonaviy savdo-logistik markazlari tashkil etiladi. Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, ho‘l meva va qayta ishlangan meva-sabzavot mahsulotlari hozir dunyoning 80 davlatiga eksport qilingan bo‘lsa, 2021-yilga borib, bunday  mamlakatlarning soni 100 dan ortadi. Shu bilan birga, marketing bo‘yicha izlanishlarni kengaytirish, mahsulotlarni zamonaviy ilg‘or texnologiyalar asosida qadoqlash hamda ishlab chiqarishda ISO 9001, 22000 xalqaro standartlarini joriy etish evaziga mahalliy ishlab chiqaruvchilar raqobatbardoshligini oshirish qat'iy belgilangan chora-tadbirlar asosida amalga oshirib boriladi.

Investitsiya loyihalari va moliyalashtirish - uchinchi yo‘nalish hisoblanib, unda 2021-yilgacha oziq-ovqat sanoati sohasida:

- qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini chuqur qayta ishlash, yetishtirilgan mahsulotlar saqlash infratuzilsmasini rivojlantirishga ham alohida e'tibor qaratilmoqda. Yarim fabrikat va tayyor mahsulotlar hamda tara va qadoqlash materiallari ishlab chiqaruvchi yangi korxonalarni tashkil etish va mavjudlarini modernizatsiyalash, texnik va texnologik yangilash bo‘yicha jami qiymati 595,9 mln.dollorga teng 180 ta yirik manzilli investitsiya loyihalari amlga oshirish; go‘sht-sut, meva-sabzavot va boshqa oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarish bo‘yicha 416 ta hududiy loyihalarni ishga tushirish mo‘ljallangan. Ularni moliyalashtirish uchun:189,5 mln doll. ekvivalenti qiymatidagi mablag‘lar tijorat banklari kreditlari asosida; 

- sohada kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish uchun, tijorat banklari orqali Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki, qishloq xo‘jaligini rivojlantirish xalqaro jamg‘armasi va JAYKA kabi xalqaro moliya institutlarining 858,2 mln.dollar miqdoridagi imtiyozli kreditlarini jalb etish ko‘zda tutilgan. 

To‘rtinchi yo‘nalish tara va qadoqlash materiallarini ishlab chiqarish hisoblanib, bunda: respublika hududlarida gofrotara, polimer idishlar va plastik qutilar ishlab chiqarish bo‘yicha loyihalarni amalga oshirish; oziq-ovqat mahsulotlarini vakum usulida, xalqaro talablar darajasidagi shisha idishlarda qadoqlash, «tvist-off»qopqoqlari ishlab chiqarishni kengaytirish loyihalarini amalga oshirish ham ko‘zda tutilmoqda.

Tadbir yakunida jurnalistlar o‘zlarini qiziqtirgan savollariga atroflicha javob olishdi.

Toshkent shahri, 2016-yil, 31-mart